Foto’s nemen op moeilijk bereikbare plaatsen, in het oog houden van gevaarlijke plekken en zones, originele opnames maken voor films en documentaires, nieuwe gezichtsvelden zoeken ... Een tiental jaar geleden was het al duidelijk dat drones heel wat mogelijkheden boden op uiteenlopende gebieden. Maar hoewel men er veel over sprak, was het gebruik ervan heel bescheiden wegens een vleugellamme wetgeving. Het koninklijk besluit van 10 april 2016 schiep klaarheid en regelde het dronegebruik, dat snel toenam dankzij het geven van vergunningen. Want terwijl eender wie in zijn tuin kan spelen met een toestelletje van een paar honderd gram, heeft men voor zware krachtige drones een vergunning nodig. En sinds de eerste Belgische school voor drone-piloten in 2014 haar deuren opende in Liernu, hebben Renaud Fraiture en zijn instructeurs er al meer dan 1300 opgeleid. We ontmoetten de baas van de school EspaceDrone, die nu in Temploux, op het vliegveld van Namen, gevestigd is.

Eerst wat uitleg over drones ...

Je kunt ze onderverdelen in twee grote groepen: de multi-copters, met hun zeer uiteenlopende omvang en gewicht, die door verscheidene motoren worden aangedreven, en de fixed wing drones, die op kleine vliegtuigjes lijken. Ze bestaan in alle maten en in alle prijzen, van speeltjes van 100 gram die 50 euro kosten, tot luchtvaartuigen met prijzen van verscheidene duizenden euro, naargelang de prestaties en de uitrustingen (bestand tegen regen en wind, geschikt voor nachtvluchten enz.). Een professionele drone kost al vlug 1500 tot 15 000 euro. Voor sommige toepassingen, zoals drones met een camera, is er een tweede speciale bediening nodig.

Welke vergunning heb je nodig en hoe kan je die verkrijgen ?

Om met een drone te spelen in je tuin of op een privé eigendom, heb je, behalve de toestemming van de eigenaar, geen enkele vergunning nodig. Maar zulk een drone moet dan minder dan één kilogram wegen en minder dan 10 meter hoog vliegen. Om een drone voor commerciële doeleinden te gebruiken, moet je eerst bij een erkende en vergunde school een opleiding volgen om een vliegbewijs te krijgen. Naargelang de speciale kenmerken van het toestel en het gebruik dat je er wilt van maken, moet dat een vergunning van klasse 1 of van klasse 2 zijn. Momenteel zijn er in België 2000 tot 2500 piloten die in het bezit zijn van een vergunning van klasse 1 – die de volledigste is – terwijl ongeveer de helft van dat aantal een vergunning van klasse 2 heeft. Er bestaan ook specialisatieopleidingen, die echter niet verplicht zijn, zoals voor thermografie (het meten van warmteverlies in gebouwen), fotogrammetrie (3D-opmeting in het kader van stedenbouwkundige projecten), video’s, onderhoud, hulpverlening …

© EspaceDrone

De regelgeving die werd vastgelegd door het Koninklijk Besluit van 10 april 2016, bepaalt ook de vliegvoorwaarden …

Die regelgeving werd opgesteld in samenwerking met het DGLV (Directoraat-Generaal Luchtvaart) en met Skeyes, de luchtverkeersleider. Om te vliegen, moet je naar een internetplatform surfen, momenteel naar droneguide.be. Naargelang de gekozen zone, zal de gebruiker zien of de daarbij horende vliegvoorwaarden overeenstemmen met die van zijn vergunning. Hij moet die natuurlijk in acht nemen. Wanneer het om een moeilijke zone gaat, bijvoorbeeld omdat ze gelegen is in de nabijheid van zones waarover niet mag worden gevlogen, kunnen de houders van een vergunning van klasse 1 een uitzondering aanvragen, die zal worden onderzocht en al dan niet toegestaan. Uit veiligheidsoverwegingen moeten piloten van klasse 1 de controleurs verwittigen wanneer ze gaan opstijgen.

En de nieuwe Europese wetgeving ?

Die wordt verwacht tegen 1 januari 2021 en ze gaat het systeem helemaal veranderen. Er werd een nieuwe luchtvaartkaart voor drones getekend en, in samenwerking met de burgemeesters, de politie, het leger, de luchtverkeersleiders, de natuurgebieden, de gevangenissen, de kerncentrales ... zal elke lidstaat open zones moeten creëren – met weinig risico op de grond en in de lucht – alsook speciale zones – met meer risico. De vereiste bekwaamheden moeten in verhouding staan tot de risico’s. Die wetgeving wil het kader eenvormig maken en het systeem liberaliseren om de business binnen de Europese Unie te bevorderen. Hoewel de classificatie heel ingewikkeld belooft te worden, zal een gebruiker die over een Europese vergunning beschikt, toch merken dat het leven hem heel wat gemakkelijker werd gemaakt. Bij EspaceDrone zijn alle opleidingen al geschoeid op de leest van die nieuwe wetgeving.

U zegt dat u al 1300 leerlingen hebt opgeleid bij EspaceDrone. Wie zijn dat ?

Ongeveer 55% van onze klanten zijn heel grote ondernemingen zoals Infrabel, RTL-TVI, RTBF en Greenpeace, alsook de diensten van het kadaster en Elia; deze laatste gebruikt drones om de staat van de elektriciteitspylonen te controleren. Tussen 40 en 45% zijn kleine KMO’s en zelfstandigen, die een drone gebruiken voor hun beroepsactiviteiten. Bijvoorbeeld installateurs van zonnepanelen om de staat van de cellen ervan na te gaan, landbouwers, landmeters, architecten, vastgoedbedrijven die de staat van gebouwen controleren met behulp van een drone … Sommige gebruiken ook drones voor het organiseren van evenementen voor ondernemingen of gezinnen. Ten slotte bestaat 2% uit particulieren voor wie drones een hobby zijn. Ze zouden zich kunnen aansluiten bij modelbouwclubs, maar dan zou hun ruimte veel beperkter zijn. Al die leerlingen worden opgeleid met onze drones met dubbele bediening en, wanneer ze hun vergunning op zak hebben, helpen we hun bij het kiezen van het product dat het meest geschikt is voor het gebruik dat zij er willen van maken. Een drone om les te geven, is natuurlijk anders dan een drone om scheurtjes op te sporen …

“ Ongeveer 55% van onze klanten zijn heel grote ondernemingen zoals Infrabel, RTL-TVI, RTBF en Greenpeace, alsook de diensten van het kadaster en Elia; deze laatste gebruikt drones om de staat van de elektriciteitspylonen te controleren.”

Hoe zit het met het vervoer van goederen ?

In België is goederenvervoer nog steeds verboden, behalve voor wie een vergunning van klasse 1 heeft en betaalt voor die uitzonderlijke toelating. Om de risico’s zoveel mogelijk te beperken, moet de gebruiker uitleggen waarom hij die aanvraag indient. Zo is het al gebeurd dat medische of hulpdiensten bloed, geneesmiddelen, defibrillatoren vervoeren en zelfs om boeien op zee af te werpen. In die gevallen is dat verantwoord, want het dient om levens te redden. Maar, gelet op het grote aantal burgerlijke en militaire vliegvelden in België, zou het daarentegen absurd zijn het luchtverkeer te willen reorganiseren om een paar schoenen of pizza’s door de lucht te kunnen vervoeren. Hoe zou men die trouwens moeten afwerpen: met een valscherm of een net?

In de Verenigde Staten heeft Wing, een dochteronderneming van Alphabet (Google), toestemming gekregen om, in samenwerking met FedEx, drones in te zetten in Virginia. Ook de Noord-Amerikaanse postonderneming UPS heeft onlangs groen licht gekregen, terwijl Amazon en Uber van ongeduld staan te trappelen om hun drones te gebruiken voor heel specifieke leveringen. Een dienstverlening die heel nuttig zou zijn geweest tijdens de lockdown …

Hoewel dergelijke aankondigingen dikwijls viraal gaan om mensen nieuwsgierig te maken, worden er in veel landen toch testen uitgevoerd en massaal aanvragen ingediend. In België kan men bubbels vormen om dat soort tests te verrichten. Zelf ben ik “provider” bij Skeyes geworden. Ik kreeg toestemming om in Liernu een geprivatiseerde bubbel met een diameter van 4 kilometer en een hoogte van 1500 voet te maken. Wanneer ik toelating krijg om die te activeren, mag er niemand (vliegtuigen, helikopters, ultra lichte vliegtuigen met motor …) meer binnen in die bubbel. Zo kan ik die zone gebruiken om drones te laten vliegen buiten het wettelijk kader, bijvoorbeeld om te vliegen tijdens de nacht of op een driemaal grotere hoogte en over langere afstanden. Ik kan er ook tests in uitvoeren, zoals voor het vervoeren en afwerpen van voorwerpen, voor verstuivingen, om iets te slepen ...

© EspaceDrone

Mannelijke bij
In het Engels (en ook in het Oudnederlands) betekent “drone” mannelijke bij (of dar). In de jaren 1930 werd die bijnaam door de Engelse artillerie gegeven aan een traag vliegtuig dat als doel bij schietoefeningen werd gebruikt en waarvan het geluid op dat van een hommel leek.

U organiseert ook Drone Days voor vakmensen ?

De zesde uitgave zou op 22 oktober moeten plaatsvinden in Tour & Taxis. Ze zal gaan over de professionele wetgeving en de veiligheid, een terrein dat volop in evolutie is. Zelf leg ik me momenteel vooral toe op veiligheid en inspectie. Ik ben een partnerschap aangegaan met Engie en we zijn bezig een autonome drone te maken die voorzien is van speciale sensoren met 60 miljoen pixels voor het controleren van de wieken van windturbines, om eventuele microscheurtjes te ontdekken …

www.espacedrone.be