Onder invloed van de grote brouwerijconcerns ondergaat de consumptie van cider de laatste jaren een echte kentering, met producten die voortdurend worden vernieuwd. Ciderfabriek Stassen in Aubel is een van de wereldleiders in deze sector. Sinds 2012 is dit bedrijf het ‘Cider Innovation Center’ van de Nederlandse gigant Heineken.

Leon Stassen, die landbouwer, imker en burgemeester van Aubel is tot 1929, gebruikt de appels uit zijn boomgaarden vanaf 1895 om ambachtelijke cider voor eigen consumptie te maken. Het succes blijft niet uit, zodat hij zijn cider in de streek van Aubel begint te verkopen. Het bedrijf blijft floreren, omdat cider in die tijd een alternatief is voor champagne, een drank die te duur en te schaars is. In 1944 neemt Jean Stassen het bedrijf over. Hij verzamelt zijn drie zonen om zich heen: Jean-Pierre in 1979, Philippe in 1982 en Luc in 1983. Samen ontwikkelen ze nieuwe recepten en in 1987 introduceren ze een aantal fruitciders (o.a. perzik, lychee en bosvruchten). Onder het merk Degré Zéro brengen ze in 1991 de eerste echte alcoholvrije cider op de markt, die in verschillende varianten wordt aangeboden. Daarmee hebben ze meteen succes. Tussen 1987 en 1992 groeit de cidermarkt van 4 naar 12 miljoen liter, waarvan 65% door Stassen wordt geproduceerd!  

In 1992 gaat Jean Stassen met pensioen. Om zijn naamsbekendheid te vergroten en zich internationaal te ontwikkelen, besluit het bedrijf uit Aubel dan om HP Bulmers over te nemen. Dit Engelse concern is nog steeds de grootste ciderproducent ter wereld. Twee jaar later ontwikkelt Stassen een nieuw segment in de markt voor alcoholvrije dranken en introduceert het bedrijf Kidibul, het feestdrankje bij uitstek voor kinderen dat een echt topmerk zal worden.  Het overnameverhaal krijgt een vervolg in 2003, wanneer HP Bulmers wordt gekocht door de groep Scottish & Newcastle (S&N), de op twee na grootste brouwer van Europa, die op dat moment eigenaar is van Alken Maes, Foster en Kronenbourg, maar die in 2008 zelf wordt overgenomen door Heineken en Carlsberg. De familie Stassen, die getuige is van de ontmanteling van S&N door die twee giganten, koopt haar aandelen eerst terug om ze in 2012 voor 100 procent door te verkopen aan Heineken. 

Innovatie

In 2014 koopt Philippe Stassen de merken Kidibul, Vintense (alcoholvrije wijn) en Vivaro (gearomatiseerde wijn) terug van Heineken en richt hij zijn nieuwe bedrijf Neobulle op. Omdat Luc Stassen eind 2012 al is vertrokken om een handelsmaatschappij in textiel over te nemen (hoewel hij in 2016 naar het bedrijf is teruggekeerd als verpakkingsexpert), is Jean-Pierre de enige vertegenwoordiger van de familie Stassen in de ciderfabriek en wordt hij benoemd tot hoofd van het Heineken Cider Innovation Center.

“Tegenwoordig”, legt hij uit, “zijn we het Cider Innovation Center van Heineken. Bij het bedrijf in Aubel werken nu 110 mensen in de productie (tegenover 14 in 1979, toen ik erbij kwam), van wie 10 in het Innovation Center. In 2016 bedroeg de productie 45 miljoen liter, waarvan 40 miljoen liter cider.”

Het is weinig bekend, maar de activiteiten van Heineken zijn gericht op twee pijlers: bier natuurlijk, maar ook cider, dat een strategisch product is voor het Nederlandse bedrijf. Heineken bezit diverse fabrieken in de wereld die merken produceren waar iedereen wel eens van heeft gehoord en die in drie categorieën zijn ingedeeld. De eerste categorie zijn de ‘Accessible Premium’ciders, zoals Strongbow (de meest verkochte cider ter wereld) en Apple Bandit (ook wel Orchard Thieves genoemd). Dan komen de ‘Premium’ciders met Bulmers en Old Mout. De ‘Super Premium’-categorie omvat het Stassenassortiment en een reeks ciders die met gedistilleerde dranken zijn gemengd. Bijna alle recepten van deze ciders zijn afkomstig uit het laboratorium en de proeffabriek van Stassen, die vorig jaar bijna vijftig nieuwe producten hebben ontwikkeld. Twee derde daarvan wordt echt in de handel gebracht en sluit aan bij de smaakvoorkeuren in de landen van bestemming. Deze recepten worden ook gebruikt in zeven andere productiebedrijven in de wereld, onder andere in Nigeria, Zuid-Afrika en Singapore. Stassen produceert ook Strongbow voor de Verenigde Staten en Strongbow Cherry Blossom voor Taiwan.

Voor zijn productie exploiteert Stassen 150 ha boomgaarden met 350 ciderappelsoorten in Aubel, in de provincie Luik en in de Franse Ardennen. Het gaat om heel wrange appeltjes, met veel looizuur, die niet bestemd zijn om uit de hand te eten. Deze worden aangevuld met keukenappels uit boomgaarden die zich hoofdzakelijk in België en de omringende landen bevinden.

De teams van Stassen hebben acht jaar onderzoek in samenwerking met het Centre wallon de recherches agronomiques (CRW-A) gedaan om een appel met rood vruchtvlees te kweken, die het mogelijk maakt om een cider te produceren die van nature lichtroze is. De bloemen en takken van deze appelvariëteit met de naam Geneva zijn ook rood!

Terug naar de oorsprong

Terug naar de oorsprong Jean-Pierre Stassen geniet het volle vertrouwen (en de middelen) van de groep Heineken en kent persoonlijk de familie die nog steeds 52% van het kapitaal in handen heeft. Vol trots maakt hij bekend dat het bedrijf zich tegenwoordig weer op zijn oorspronkelijke product, de appel, richt. “We willen terugkeren naar de kern van het vak”, vertelt hij ons in vertrouwen, “zoals mijn overgrootvader ermee is begonnen, met een centrale rol voor de appel, en een traditionele cider van hoge kwaliteit produceren. Om deze ontwikkeling kenbaar te maken, hebben we een jaar geleden al onze etiketten vervangen door een chiquer label, dat trouwens net een gouden medaille in Florida heeft gewonnen, en ons productaanbod beperkt, vooral internationaal. De productie van de gearomatiseerde Stassen-ciders is nu trouwens gereserveerd voor België.”

Het assortiment bestaat tegenwoordig uit een Cidre Brut, een Cidre Cuvée Rosé, twee Cidres de l’Abbaye du Val-Dieu (blond en bruin), een Cidre Grand Cru du Pays d’Aubel, een Cidre de Glace (op basis van ingevroren pure vruchtensappen) en natuurlijk twee niet-mousserende ciders. Deze producten zijn te koop in de supermarkten en in cafés en restaurants. Ze zijn een echt alternatief voor koolzuurhoudende dranken met meer alcohol en vooral een hogere prijs.

www.stassen.be

HOE WORDT DE CIDER VAN STASSEN GEMAAKT?   
Cider is een drank die wordt verkregen door appelsap te laten fermenteren. In de oudheid was cider een sterkedrank, die bekend was onder de naam ‘shekbar’ en door de Romeinen in Europa werd geïntroduceerd. De Arabieren deden hetzelfde in Spanje en de Normandiërs in Groot-Brittannië, dat nog steeds het grootste ciderdrinkende land ter wereld is. De drank kende door de eeuwen heen zowel voor- als tegenspoed. In de periode tussen de twee wereldoorlogen werd zelfs in Frankrijk meer cider dan bier gemaakt. Op het moment van de oogst worden de appelbomen (3,5 tot 4 m hoog) bij Stassen geschud, waarna de vruchten naar gelang de soort mechanisch of met de hand worden verzameld. Na te zijn gereinigd, worden de appels geperst en wordt het sap in een verhouding van 8 op 1 geconcentreerd om het gemakkelijker te kunnen vervoeren en opslaan of als vers sap bij de fermentatie voor bepaalde producten gebruikt. Onder invloed van een champagnegist, die de suiker in alcohol omzet, neemt de fermentatie vervolgens een periode van 10 tot 15 dagen in beslag. De toekomstige cider wordt dan geklaard, gefilterd en opgeslagen. Vlak voor het afvullen en etiketteren wordt de cider dan geassembleerd, tot 2 °C gekoeld, opnieuw gefilterd en met koolzuurgas aangevuld. Voor sommige merken wordt het product los in tankwagens gedaan, waarna het op andere locaties in het buitenland wordt gebotteld.